DE ANDER

expositie 2015/2016

Over alle werken die hier hangen, valt heel veel en urenlang te vertellen. Over licht en donker, suggestie en symbool, mens en dier, geluk en verlies, droom en werkelijkheid, gevoel en verstand, leven en dood. Over de ideeŽn achter het werk, de mogelijke interpretaties, de gebruikte technieken, de plaats van het werk in het hele oeuvre van Irene. Maar de naam van de expositie DE ANDER en de titels van de werken, van Het Ding en Wie is Wie tot en met Ratio, kunnen als wegwijzers dienen om zelf te kijken en weer te kijken en na te denken en opnieuw en misschien weer anders te denken, weer een andere invalshoek te verkennen.

Dan valt er ondanks de bescheiden ruimte heel veel te zien. In het kader van het vierentwintigste jaar van het bestaan van het Oerka Irene Verbeek museum, met in elk jaar een expositie van nieuw werk van Irene Verbeek, wordt hier aandacht besteed aan een drietal thema's, die kenmerkend zijn voor al haar werk en die in deze expositie meer dan ooit samenkomen: het figuratieve, de stijl en de thema's.

Ten eerste: het figuratieve
Het werk van Irene Verbeek is filosofisch van aard en bestaat uit ideeën, emoties en gedachten die niet in woorden maar in beelden worden gevat. In deze expositie zijn die beelden voornamelijk figuratief van aard. Twee opmerkingen daarbij:
- het werk is figuratief van aard, niet van stijl of penseelstreek. Let op de vlekjes van het kleine stilleven Het Ding die tezamen de suggestie wekken van de attributen die nodig zijn bij het schilderen. Let ook op het gebruik van de drie primaire kleuren in dit werk. De drie kleuren die de basis zijn voor alle kleuren, die de grondslag vormen voor licht en donker. Het werk staat symbool voor het begin van de schilderkunst.
- figuratief betekent nog niet dat het werk naar de werkelijkheid is geschilderd. Kijk maar na het grote monumentale drieluik I Lost my shadow. En figuratief werk zoals dit verwijst naar de idee, het intellectuele concept daarachter, een verstandelijk object trouvé, zoals Rudi Fuchs dat noemt.

Ten tweede: de stijl
Het werk van Irene Verbeek kenmerkt zich door de grote stijlverschillen tussen de werken. Niet uit wispelturigheid maar omdat het onderwerp, de idee en de vorm die stijl en geen andere vraagt. Vergelijk het in vlekjes naar de werkelijkheid geschilderde figuratieve werk Droom maar eens met de transparante streken van het ook naar de werkelijkheid geschilderde werk Ratio.

Ten derde: de thema's
De mensheid, het dierenrijk, het willen leven, de aarde, het licht, het zijn aloude thema's in het werk van Irene Verbeek. Maar ze herhalen zichzelf nooit en zijn altijd weer anders verbeeld.
Zo zegt zij over het werk I lost my shadow: Het gaat om de mensheid, de aarde, de lucht, de zon. Het is precies wat ik al heel lang denk maar nooit op deze manier in beeld bracht... De werking en kracht van licht en schaduw en de twijfel en angst om die schaduw te verliezen in de aarde. En wat die aloude thema's betreft, is het de moeite waard om te wijzen op die grote klauwhanden die typerend zijn voor het werk van Irene Verbeek en die in heel veel vroegere werken een sturende of koesterende rol spelen; in deze expositie zijn ze weer terug.

***

Greetje Tromp